W 2027 roku kwalifikacja wojskowa ma trwać od 1 lutego do 30 kwietnia. W pierwszej kolejności obejmie mężczyzn urodzonych w 2008 roku, czyli podstawowy rocznik 19-latków. Wezwania mogą otrzymać także starsi mężczyźni bez ustalonej kategorii, kobiety z kwalifikacjami przydatnymi dla Sił Zbrojnych, osoby czasowo niezdolne do służby oraz ochotnicy.
Szybkie informacje: kwalifikacja ma objąć około 245 tys. osób. Jej celem jest ocena zdolności do służby i uzupełnienie ewidencji wojskowej. Szczegółowe terminy dla poszczególnych powiatów ogłaszają wojewodowie w obwieszczeniach.
Jakie roczniki i grupy podlegają kwalifikacji?
Podstawą obowiązku jest Ustawa o obronie Ojczyzny oraz przepisy wykonawcze Ministra Obrony Narodowej. Sam fakt otrzymania wezwania na kwalifikację nie oznacza automatycznego powołania do służby. Komisja najpierw ustala stan zdrowia, nadaje kategorię zdolności i aktualizuje dane w ewidencji.
W 2027 roku przed komisją mogą zostać wezwane następujące osoby:
- Mężczyźni urodzeni w 2008 roku – to rocznik podstawowy, który po raz pierwszy podlega kwalifikacji wojskowej.
- Mężczyźni urodzeni w latach 2003–2007 – jeżeli nie stawili się wcześniej do kwalifikacji albo nie mają jeszcze ustalonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.
- Osoby czasowo niezdolne do służby – jeżeli okres wskazanej wcześniej niezdolności zakończy się przed końcem kwalifikacji albo złożą wniosek o ponowne ustalenie kategorii w trybie przewidzianym w przepisach.
- Kobiety urodzone w latach 2000–2008 – jeśli mają kwalifikacje przydatne dla wojska albo w roku szkolnym lub akademickim 2026/2027 kończą naukę na wskazanych kierunkach.
- Osoby pełnoletnie zgłaszające się ochotniczo – kwalifikacja może objąć osoby, które ukończyły 18 lat i dobrowolnie zgłosiły się do procedury.
- Osoby z nieuregulowanym stosunkiem do służby wojskowej – bez ustalonej kategorii zdolności, które zgłoszą się do kwalifikacji przed końcem roku kalendarzowego, w którym kończą 60 lat.
W grupie kobiet mogą znaleźć się między innymi absolwentki oraz osoby kształcące się w dziedzinach medycznych, weterynaryjnych, psychologicznych, informatycznych, teleinformatycznych, związanych z rehabilitacją, radiologią, diagnostyką laboratoryjną, nawigacją, lotnictwem, żeglugą lub tłumaczeniami. Wezwanie nie dotyczy automatycznie wszystkich kobiet z tych grup. Decydują przepisy oraz indywidualne wezwanie.
Co oznaczają kategorie wojskowe?
Komisja lekarska ocenia zdolność fizyczną i psychiczną do czynnej służby wojskowej. Wynik zapisuje w orzeczeniu jako jedną z czterech kategorii:
| Kategoria | Znaczenie |
|---|---|
| A | Zdolność fizyczna i psychiczna do czynnej służby wojskowej. |
| B | Czasowa niezdolność do służby. Po upływie wskazanego okresu stan zdrowia może zostać oceniony ponownie. |
| D | Niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach. |
| E | Trwała i całkowita niezdolność do służby wojskowej, także w razie mobilizacji i wojny. |
Jak przebiega kwalifikacja i co zabrać?
Wezwanie wskazuje miejsce oraz termin stawiennictwa. Dokładny harmonogram zależy od powiatu, dlatego należy sprawdzić informacje w wezwaniu albo w obwieszczeniu właściwego wojewody.
Wizyta przed komisją zwykle przebiega w kilku etapach:
- Rejestracja i potwierdzenie tożsamości.
- Uzupełnienie lub aktualizacja danych w ewidencji wojskowej.
- Rozmowa oraz podstawowa ocena stanu zdrowia, w tym pomiary i badanie lekarskie.
- Przedstawienie dokumentacji medycznej i ewentualne skierowanie na dodatkowe badania.
- Wydanie orzeczenia z kategorią zdolności oraz zaświadczenia.
Na kwalifikację należy przygotować dokumenty potwierdzające tożsamość, wykształcenie i stan zdrowia:
- dowód osobisty albo inny ważny dokument potwierdzający tożsamość;
- świadectwo ukończenia szkoły lub zaświadczenie o kontynuowaniu nauki;
- dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe, uprawnienia albo ukończone studia;
- aktualną dokumentację medyczną, wyniki badań, wypisy ze szpitala i zaświadczenia lekarskie;
- książeczkę wojskową, jeżeli została wydana;
- dokumenty potwierdzające kwalifikacje przydatne dla wojska – w przypadku kobiet objętych wezwaniem z tego powodu.
Co grozi za niestawienie się na komisji?
Nieusprawiedliwiona nieobecność może skutkować grzywną w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. W przekazanych informacjach wskazywana jest kara do 5000 zł. Ustawa o obronie Ojczyzny przewiduje także możliwość nałożenia grzywny albo kary ograniczenia wolności za niestawienie się lub odmowę okazania wymaganych dokumentów.
W określonych przypadkach wójt, burmistrz albo prezydent miasta może zarządzić przymusowe doprowadzenie przez Policję. Nieodebranie awiza, zgubienie wezwania lub nieznajomość lokalnego terminu nie zwalniają z obowiązku, jeżeli wezwanie zostało doręczone zgodnie z przepisami.
Jeżeli z ważnego powodu nie możesz stawić się w wyznaczonym dniu, nie czekaj na dalsze pismo. Niezwłocznie skontaktuj się z właściwym urzędem gminy lub miasta, najlepiej najpóźniej w dniu planowanej wizyty, i przedstaw przyczynę nieobecności. Po jej zgłoszeniu organ może wyznaczyć nowy termin kwalifikacji.
Najważniejsza zasada jest prosta: sprawdź rocznik, przeczytaj wezwanie i zareaguj przed wyznaczonym terminem. W razie przeszkody formalnej skontaktuj się z urzędem zamiast ignorować obowiązek.
